U okviru obelježavanja 100-te godišnjice Nezavisnosti Albanije, i srpsko-crnogorske okupacije Kosova, u utorak je održan naučni simpozij u Uroševcu, pod nazivom “ Otpor Albanaca Uroševca, protiv srpske okupacije, oktobar 1912”. Ovaj naučni simpozij, je okupio mnoge predstavnike Istorijskih Instituta iz Prištine i Tirane, zatim predstavnike Državne Arhive u Tirani, mnoge istorijske radnike iz svih albanskih krajeva, koji su svojim pristupom doneli niz činjenica iz toga perioda.
Uvodno izlaganje, je podneo potpredsednik opštine Uroševca, Besim Zymberi, na otvaranju simpozija, koji je istakao da se u svakoj albanskoj regji nadovezuju značajni istorijski dogadjaji, koji su dali podstrek svim dogadjanjima za pokret oslobodjanja od tudjinaca.
”Uporedo sa mnogim albanskim krajevima, rodoljubivim pokretima, se je pridružio i Uroševac, jer je bio privilegovan u večem delu istorijskih previranja. Iako relativno mlad grad, podignut na temeljima jene stare nastambe, ali je na veliko ugradio prave ideale za slobodu”, podvukao je Zymberi.
Sa svoje strane, je prof.dr.Liman Rushiti, kao glavni ideator ovoga simpozija, istakao da se Uroševac, može dičiti sa patriotskim izdanjima, kada se ima na umu da su ljudi ovoga prostranstva, igrali ključnu ulogu po pitanjima nacionalnih previranja.
”Uroševac, kao mlad grad, godine 1874, kada je i izgradjena željeznica, danas se sečamo po velikim bitkama, naravno uz podršku i izdanju Velike Prizrenske Lige 1878, u Crnoljevo, Košare, Slivovo, i velikom pobunom 23 oktobra 1912, i čitav niz patriotskih pokreta i dogadjaja sve do posljednjih bitaka pod plaštom OVK, i na taj način oteravši u raznim načinima, okupatora”-istakao je Rushiti.”Tako je on prikupio mnoge sažete činjenice iz ratnih dogadjaja, koje su se dogodile u Sazliji, medju albanskim pobunjenicima i srpskim vojnicima regimenta moravskog područja, koje je vodio gjeneral Nediq, a i doneo neke citate i izvode, od dnevne tadašnje štampe, koji su dosta toga argumentovali za počinjeni srpski teror nad albanskom populacijom.
I istoričar iz Kosova, Dr. Jakup Krasniqi, ujedno predsednik Skupštine Republike Kosova, u ovom simpoziju, se predstavio izlaganjem : ”Dve albanske nezavisnosti" preko koje je govorio o analogiji, i podsetio učesnike, istorijske etape, u kojima su prošli i Kosovo i Albanija, do svoje istinske realizacije slobode, iako sa mnogim požrtvovanjem i mnogim izazovima. Krasniqi , je izneo čitav niz jakih argumenata, o rasparčanju albanskih krajeva, koje su se tada dogodile, i tako je nastala jedna "Londonska Albanija" i mnoge nepravednosti koje su učinjene albancima, u to doba.
"Nema sumnje, da je toj tadašnjoj Evropi, bila velika kriza, koja je proizvodila prvi svetski rat, i koja kriza, proizvela i stvorila pitanje Kosova, koja je čitavih 96 godina bila otvoreno izvorište mesto mnogih ratova, i mnogih nesuglasica u ovom delu" –istakao je Kransiqi.
Inače, akademik Beqir Meta, direktor Istorijskog instituta Albanije, je svoje izlaganje započeo sa jednim opštim pregledom i istorijskoj putanji, sve do nezavisnosti ove dve albanske zemlje. ”Kosova, je imalo jedan značajan put u proglašenju Nezavisnosti Albanije, ne slučajno u ovim predelima se dogodili krupni istorijski dogadjaji”-istakao je Meta.
Na ovom simpoziju su svoje vidjene izneli niz i desetine istorijskih naučnika, istoričara, koji su sa svoga ugla gledišta, tretirali ovu značajnu istorijsku etapu. Sva izlaganja, istakli učesnici, bit če objavljeni u jednom posebnom izdanju.
Pod pokroviteljstvom predsednika opštine Uroševca, Agim Aliu, održan je naučni simpozij, pod nazivom "Otpor albanaca Uroševca, protiv srpske okupacije, oktobar 1912" .
