Civilno društvo smatra da u velikoj meri nisu uzete u vidu ove potrebe tako da je bilo često neuspeha u saslušanjima o budžetu tako da je potrebno da se nađu drugi načini kako bi bili što bliže građanima.
Na ovom sastanku čelnik opštine Uroševac, Muharrem Svarqa ocenio je da civilno društvo ima pravo u vezi toga u kakvom stanju se nalaze opštine što se tiče njihovih problema, ali po njegovom mišljenju to je zbog velikih dugova koje su nasledili. Prema gradonačelniku Svarqa planiranje i izrada budžeta kao glavni dokumenat Vlade Uroševca je veoma izazovno uključujući i desetine drugih problema unutar toga.
“Ne zbog nedostatka iskustva, jer prošla je decenija i više od vremena od kada opštine planiraju budžet, izrađuju, revidiraju i troše ga, ali izazov je u tome da li opštinska vlada izrađuje jedan dokumenat koji ispunjava na što bolji način potrebe građana. Ne samo sa iznosom koji sadrži, već i u vezi što bolje raspodele budžeta. To je po mom mišljenju prvi izazov. Koliko su uključeni građani u izradi, sadržaju i odlukama o trošenju tog budžeta? Koliko ja znam, sve dosadašnje vladajuće garniture, organizovale su javne rasprave pre sastavljanja budžeta ili njegovog usvajanja, u skladu sa zakonskim obavezama. Ali većina takvih skupova je doživela neuspeh zbog malog broja građana ili simboličnog broja koji bi učestvovali na tim sastancima. Takav neuspeh je objašnjavan na dva načina: zbog ne-informisanja ili zbog toga što nisu uzeti u obzir zahtevi građana. Tako da je svih ovih godina bilo žalbi od strane zajednice u gradu i selima o nepravilnoj raspodeli budžeta, zaobilazeći mnoge odluke, obično, zbog političkih razloga, zbog ne odgovarajućeg zastupanja u vladi, zbog jednostranosti pri odlučivanju itd.”, rekao je Svarqa, naglasivši da ovi izazovi treba da budu izazov za građane Uroševca da budu što aktivniji u svim fazama pripreme budžeta. I njegovog izvršenja. Opština Uroševac namerava da uspostavi što bliže i što češće kontakte sa građanima svih lokaliteta i naselja, kako bi uspostavili što bližu saradnju kako bi lokalna vlada znala potrebe i zahteve zajednica koliko god je to moguće, kao i sve poteškoće sa kojima se suočavaju.
“Ako budemo što bliže sa njima, lokalna vlada će stvoriti mogućnosti da ima jedna bolji pregled u ekonomskim razvojima, političkim i obrazovnim i zdravstvenim i svim ostalima, u svim mestima opštine i da znamo koje su potrebe hitnije, i koje treba uključiti u početnom budžetirnaju. Drugi izazov su znos prenetih dugova iz prethodne vlade. Prema ekonomskim kategorijama ti dugovi su kao u nastavku: Roba, usluge, komunalije i subvencije: 1 milion e 175 hiljada i 494 evra, Kapitalne investicije: 1 milion i 609 hiljada i 039 evra, Nepredviđene potrebe: 1 milion 166 hiljade i 540 evra, ukupno to je 3 miliona i 951 hiljade i 074 evro nasleđenih dugova”, rekao je predsednik Svarqa.
Prema gradonačelniku opštine Uroševac, Muharrem Svarqa, treći izazov su budžetska skraćivanja, Odlukom Vlade Republike Kosova za 15 posto u ekonomskoj kategoriji roba i usluge i komunalije. Budžetska skraćenja su se desila zbog povećanja plata svih kategorija. Mi smo uradili budžetska skraćenja samo za kategoriju roba i usluge, u iznosu 249 hiljade e 946 evra. Najugroženiji su program obrazovanja za 90 hiljade i 551 evra i program zdravstva za 51 hiljade i 12 evra.
“Drugi izazov je planiranje i naročito realizacija sopstvenih prihoda opštine. Realizacija prikupljanja planiranih sopstvenih prihoda za ovu godinu izgleda kao u nastavku: Planirano je 3 miliona i 807 hiljade i 300 evra. Od toga, plate i dnevnice su 90 hiljade za obrazovanje i zdravstvo, 479 hiljade i 948 su robe i usluge, uključujući administraciju, zdravstvo, obrazovanje i javne službe. Komunalije su 118 hiljada i 600 evra. Za subvencije – 710 hiljade evra, uključujući ured predsednika, zdravstvo, obrazovanje, kulturu, javne službe Dok za kapitalne investicije dodeljeno je 2 miliona i 408 hiljade 752 evra, gde je uključena javna infrastruktura, urbanizam, ekonomski razvoj, poljoprivreda i putna infrastruktura. Uprkos stalnim naprecima iz godine u godinu u vidu povećanja prihoda, posebno od poreza na imovinu, opština Uroševac i dalje se suočava sa poteškoćama naplate preostalih dugova. Dugovi koji nisu naplaćeni od strane građana i naročito biznisa, za opštinu, dostižu do 7 ipo miliona evra. Ovaj iznos čini skoro četvrtinu ukupnog budžeta opštine Uroševac, i naplata tog duga doprinela bi većim investicijama u našoj opštini i okolini. Lokalna vlast je već počela, i namerava i dalje da naplaćuje preostale dugove, i da napravi jednu kampanju osvešćivanja za građane, u vezi tih dugova. Kampanja je koncentrisana kod informisanja građana i biznisa o mogućnosti re-programiranja duga, kako bi mogli lakše da naplate taj dug u odgovarajućim vremenskim periodima, kao i kod velike koristi opštine Uroševac za dalje investiranje. Kampanja se tiče i onih koji imaju pod zakup opštinsku imovinu, kako bi bili odgovorniji u vezi svojih obaveza”, rekao je Svarqa.
Na ovoj raspravi koja je organizovana od strane Instituta Gap, predsednik opštine Uroševac, rekao je da ima i drugih izazova, kao što je racionalizacija i rashodi opštinske administracije.
“Opštinska vlada je odlučila da vrši stroge kontrole prema troškovima za karburante, za komunikaciju i druge potrebe, kako bi oni bili što opravdaniji. U racionalizaciji je uključena i briga od strane opštinskih jedinica, da ne stvore sudske rasprave, koje opština može i da ne dobije, i da stvore nepotrebne sudske troškove. Opština Uroševac ima gorko iskustvo u ovoj oblasti. Više od 1 milion evra opština Uroševac duguje strankama, koje su dobile sporove. Tako da je Pravna kancelarija opštine Uroševac preuzela na sebe jednu veću ažurnost i dodatnu odgovornost da bi bili što efikasniji u uštedama opštine, zbog sudskih sporova koji oštećuju opštinu.
Šesti izazov budžeta, po mom mišljenju, je mogućnost smanjenja broja zaposlenih u opštinskoj administraciji.
“Veći broj službenika opštinske administracije, nije samo problem naše opštine. Mi imamo 288 stalno angažovanih službenika, dok prema kriterijumima Evropske zajednice, treba da imamo manje od 160, ili polovina trenutnih službenika su višak. Više od polovine opštinskog budžeta troši se na plate službenika. Ja mislim da sa povećanjem efikasnosti administracije, njeno smanjenje u skladu sa evropskim kriterijumima, bio bi od velike koristi i u interesu građana. Međutim, broj zaposlenih u javnom sektoru ne određuje opština. Ali mi ćemo stalno lobirati i tražiti od vladinih organa veći racionalizaciju radih mesta, u korist budžetske uštede. Jer administracija Uroševca se suočava sa jednom nerazumnom pojavom, dok u određenim sektorima ima viška kadrova koji nemaju dovoljno angažovanja, u drugim sektorima kao što je inspektorijat recimo, ima nedostatka kadrova da bi se suočili sa mnogim zadacima i poslovima”, zaključio je Svarqa.
Ali predstavnici opozicije Uroševca koji su izradili i radili sa tim budžetom, smatraju da dugovi ne predstavljaju problem za investicije u kapitalnim projektima i da su kašnjenja u isplatama uobičajena u oblasti budžeta.
Dok civilno društvo, poziva građane da budu što aktivniji kada se radi o njihovim pravima kako bi javni novac bio potrošen tamo gde ima potrebe i na pravilan način.
Iz analiza koje je izvršio Institut GAP rečeno je da od 6 većih opština gde su dobijeni podaci opština Uroševac stoji bolje od nekih drugih opština oko potrošnje budžeta ali je preporučeno da se pokaže veća briga oko finansijskih implikacija kako se ne bi stvorili dugovi putem sudskih sporova.
U jednoj raspravi koja je danas organizovana o izazovima opština pri planiranju budžeta i koja je organizovana od strane Instituta za napredne studije GAP naglašena je potreba da bude uključeno što više građana u planiranju budžeta za naredne godine.
